Những kết quả thể hiện tính bền vững của mô hình:
Hỗ trợ học nghề tạo việc làm và có thu nhập ổn định: Các tỉnh đã triển khai và áp dụng thành công mô hình học nghề thay thế đàn trao đèn, khâu bóng, thêu ren (tỉnh Thanh Hóa, tỉnh Hưng Yên) và học truyền nghề mộc, sửa xe máy, cắt tóc, may... (tỉnh TT Huế, tỉnh Khánh Hòa). Đây là các mô hình học nghề và tạo việc làm thương xuyên, có thu nhập ổn định cho những gia đình có trẻ em lang thang hồi gia và trẻ em có nguy cơ lang thang. Ngoài thu nhập từ nghề làm nông, làm cá các hộ còn có thêm 800 - 1 triệu đồng/tháng thu nhập từ việc học nghề của dự án. Đặc biệt với các hộ mới tham gia học nghề, nếu quá khó khăn ngày học nghề làm ảnh hưởng tới ngày công lao động, ngoài kinh phí dự án cấp cho các gia đình (gồm tiền ăn, tiền vật dụng, tiền học nghề) Ủy ban nhân dân xã vận động thêm các nguồn khác chi bổ sung hỗ trợ thêm các hộ 180.000đ/người/tháng (xã Hoằng Trạch, tỉnh Thanh Hóa). Hoạt động hỗ trợ học nghề được đánh giá là đã triển khai rất tốt và góp phần ổn định đời sống cho các hộ gia đình có TELT hồi gia và ngăn chặn nguy cơ trẻ em lang thang.
Hỗ trợ vốn vay phát triển kinh tế hộ gia đình: Ngoài ngân sách 3 tỷ đồng hỗ trợ vốn vay ban đầu, hiện nay các tỉnh đã áp dụng thành công hình thức cho vay quay vòng vốn để gia tăng các hộ gia đình được vay vốn và tăng chỉ tiêu vốn vay trong 3 năm qua. Hình thức vốn vay này được áp dụng phổ biến và hiệu quả nhất tại các xã đang hưởng nguồn kinh phí vốn vay của pha 1 thuộc một số tỉnh Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Phú Yên...
Đối với trẻ em lang thang hồi gia được tái hòa nhập cộng đồng thông qua các hoạt động cụ thể như: Tham gia cuộc thi tìm hiểu quyền trẻ em, vui chơi ngày Quốc tế thiếu nhi (nhận quà và được tham gia biểu diễn văn nghệ, được nghe tuyên truyền về quyền trẻ em), vui Trung thu (rước đèn, phá cỗ và nhận quà), vui Tết cổ truyền. Hoạt động của CLB Quyền trẻ em: Tài liệu Hướng dẫn thành lập và tổ chức sinh hoạt CLB Quyền trẻ em các xã đã được nhận đầy đủ và triển khai các hoạt động theo nội dung tài liệu đã hướng dẫn. Hàng tháng CLB Quyền trẻ em được các xã tổ chức sinh hoạt định kỳ (vào ngày 15-16), thành viên tham gia sinh hoạt ổn định có 30 trẻ em (số trẻ em tham gia tăng lên vào các dịp lễ, tết khi CLB Quyền trẻ em kết hợp tổ chức), điều hành CLB Quyền trẻ em gồm có cán sự xã hội, tình nguyện viên và các trẻ em nòng cốt. Hiện nay số CLB Quyền trẻ em tăng từ 51 CLB lên 101 CLB (bao gồm cả CLB tại Tp.Hồ CHí Minh). Địa điểm sinh hoạt tại hội trường của Ủy ban Nhân dân hoặc hội trường thôn, tại nơi sinh hoạt được trang bị bàn ghế, tủ sách và các tài liệu liên quan đến trẻ em, nơi sinh hoạt có dán các poster truyền thông về hoạt động của dự án. Về kinh phí hoạt động của CLB Quyền trẻ em, ngoài mức kinh phí do BQLDA Trung ương phân bổ (200.000đ/tháng/CLB) thì hiện nay các xã đã có giải pháp huy động thêm kinh phí khác từ quỹ của làng văn hóa thôn và quỹ trẻ em tại xã để hỗ trợ thêm cho các cháu trong mỗi dịp sinh hoạt.
Một số diểm cần khắc phục khi nhân rộng mô hình:
Chỉ đạo triển khai thực hiện dự án và ban hành các văn bản hướng dẫn cần kịp thời đẻ không làm ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện kế hoạch.
Cần ổn định cán bộ thực hiện để khắc phục tình trạng kiêm nhiệm, biến động, thời gian thực tế làm cho dự án không nhiều và lãng phí đầu tư nâng cao năng lực cán bộ làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án (Ví dụ: Tỉnh Vĩnh Phúc thay đổi Trưởng ban QLDA, cán sự xã hội và 3 lần thay đổi kế toán; Tỉnh Hà Tĩnh thay đổi Điều phối dự án...)
Nâng cao vai trò quản lý chỉ đạo, lồng ghép các hoạt động BVCSTE nói chung của cấp huyện (trong thiết kế mô hình vai trò của cấp huyện chưa có do đó chưa phối hợp thực hiện các hoạt động hỗ trợ trẻ em lang thang hồi gia và ngăn chặn trẻ em nguy có lang thang voiứ các hoạt động khác trên địa ban cấp huyện )
Các hố trợ trực tiếp cấn tập trung cho các đối tượng ưu tiên và thực hiện đồng thời (mô hình trên triển khai các hoạt động còn chưa đồng thơi, dàn trải trong quá trình hỗ trợ trẻ em, trẻ có nguy cơ cao đi lang thang)
Cần có biện pháp khắc phục, có hình thức xử lý nghiêm khắc việc chấp hành các qui định về thông tin, báo cáo
Đối với hoạt động truyền thông cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục.Hạn chế tối đa việc thực hiện mang tính hình thức, thời vụ( chỉ tập trung vào các thời điểm lễ, tết hoặc các sự kiện khác tại địa phương)
Cần có chính sách phù hợp (thù lao) cho những người tham gia thực hiện tại thôn, xã (cán bộ xã hội , tình nguyện viên) để duy trì các hoạt động của mô hình (trong dự án Cán sự xã hội được hưởng lương từ 1 triệu đến 1,5 triệu/tháng, tình nguyện viên hưởng phụ cấp 150.000đ/tháng-250.000đ/tháng. Mặc dù so với yêu cầu công việc vẫn còn thấp, nhưng nếu áp dụng định mức này để nhân rộng mô hình thì khó thực hiện vì đây là khoản chi phí thường xuyên không nhỏ, nhất là đối với các xã, tỉnh nghèo).
Bài học kinh nghiệm:
Để hỗ trợ trẻ em lang thang hồi gia bền vững và ngăn ngừa trẻ em nguy cơ bỏ nhà đi lang thang, ngoài việc nâng cao vai trò, trách nhiệm của lãnh đạo địa phương, các bậc cha mẹ và bổn phận của trẻ em, thực hiện tốt các mục tiêu về phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, với những kết quả đã đạt được trong thực hiện mô hình, Ban quản lý dự án hỗ trợ trẻ em lang thang rút ra bài học kinh nghiệm như sau:
- Phải thực hiện đánh giá và quản lý đối tượng chính xác thông qua đánh giá nhanh có sự tham gia của cộng đồng, tạo điều kiện cho cộng đồng có được phương pháp giải quyết. Trên cơ sở đó thể xây dựng kế hoạch cho xã và cho tỉnh. Có sự tham gia của các bên trong quá trình đánh giá để xác định đối tượng ưu tiên, tránh việc hỗ trợ cào bằng, dàn trải và không tập trung cho đối tượng trẻ em cần được ưu tiên và có nguy cơ cao. Việc đánh giá và quản lý đối tượng cần cần tiến hành theo đúng quy trình, trình tự và được cập nhật thường xuyên tránh bỏ sót hoặc đánh giá sai đối tượng của dự án. Công tác quản lý đối tượng ở xã được quản lý bằng sổ theo dõi đối tượng, ở cấp tỉnh và trung ương bằng phần mềm quản lý. Việc quản lý đối tượng như vậy đã giúp cho công tác theo dõi, giám sát đánh giá được cụ thể và kịp thời.
- Hướng dẫn để xây dựng và triển khai kế hoạch chủ động từ cơ sở, (từ việc thu thập, xử lý thông tin đến xây dựng kế hoạch). Công khai trong việc phê duyệt chỉ tiêu về kết quả và nguồn kinh phí của dự án.. Thường xuyên rà soát các chỉ tiêu, hoạt động theo kế hoạch đã được phê duyệt và tổ chức thực hiện. Điều chỉnh, bổ sung kịp thời các hoạt động phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện. Thực hiện nghiêm túc công tác báo cáo để phục vụ kịp thời cho công tác chỉ đạo điều hành dự án.
- Lựa chọn phương pháp tiếp cận đối tương bắt đầu từ gia đình và chính quyền cơ sở, để thu thập thông tin và quản lý, hỗ trợ đối tương, đặc biệt là đối với trẻ em lang thang.
- Tổ chức các hoạt động truyền thông và vận động theo hình thức trực tiếp, đặc biệt là sử dụng và phát huy tính tích cực của Câu lạc bộ quyền trẻ em.
- Thực hiện kế hoạch kiểm tra, giám sát thường xuyên và định kỳ tổ chức đánh giá để hỗ trợ địa phương trong quá trình thực hiện và kịp thời điều chỉnh những vấn đề phát sinh.