Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS.Đàm Hữu Đắc - Thứ trưởng Thường trực Bộ LĐTB&XH - Trưởng Ban chỉ đạo dự án đã đánh giá cao những kết quả đạt được trong năm 2009. Mặc dù dự án gặp nhiều khó khăn, thách thức trước sự ổn định về nhân sự, các văn bản điều chỉnh hoạt động tài chính tới tỉnh/thành phố chưa kịp thời. Nhưng về cơ bản dự án đã đạt được các mục tiêu đặt ra. Kế hoạch năm 2010 dự án cần tập trung vào các nội dung:
1. Cần nhìn nhận và đánh giá tổng thể các hoạt động đã thực hiện trong năm 2009, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm, phát huy những điểm mạnh, khắc phục hoặc loại trừ các điểm còn hạn chế.
2. Kế hoạch hoạt động năm 2010 phải bám sát mục tiêu, yêu cầu của dự án, đặc biệt là các mục tiêu khó khăn như hồi gia bền vững, dạy nghề.
3. Rà soát lại các chế động chính sách nhất là chế độ cho tình nguyện viên, hỗ trợ trẻ em... cho phù hợp để trình Bộ quyết định.
4. Phối hợp với các Bộ, Ngành, các đơn vị tại địa phương để sớm triển khai các hoạt động của dự án.
Tại Hội nghị TS.BS Hoàng Văn Tiến - Phó Cục Trưởng - Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em - Giám đốc dự án đã trình bày:
1. Báo cáo hoạt động năm 2009:
Trong năm 2009 vừa qua, mặc dù gặp phải một số khó khăn trong quá trình triển khai dự án, thời gian thực tế triển khai dự án ngắn, nhưng BQLDA đã nhận được sự quan tâm của Lãnh đạo Bộ, sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ đạo dự án và Cục BVCSTE, với sự nỗ lực của cán bộ thực hiện dự án từ TW đến cơ sở, đồng thời nhận được sự hưởng ứng tích cực của các địa phương, đặc biệt là người dân nên dự án đã đạt được một số kết quả cụ thể là:
- Về mục tiêu: Cơ bản dự án đã đạt được những mục tiêu đã đặt ra, có một số mục tiêu đã vượt, như: Tư vấn cho trẻ em (vượt 63.8%); hỗ trợ giáo dục (vượt 9%); Hỗ trợ y tế (vượt 108%); Tập huấn kỹ thuật cho hộ gia đình (vượt 183,8%); Hỗ trợ rủi ro đột xuất (vuợt 3%); Hỗ trợ trẻ em vui chơi tại cộng đồng đã thu hút được 8.613 trẻ em.
- Về chất lượng: Các hoạt động đã đảm bảo chất lượng, yêu cầu đặt ra như: đúng đối tượng, nội dung, thời gian, giảng viên được chọn lọc phù hợp với nội dung; sau tập huấn các cán bộ đã được triển khai tại địa phương. Các phần mềm về Quản lý thông tin, kế toán đã đáp ứng được yêu cầu quản lý dự án và đang vận hành tốt. Các hoạt động mua sắm thiết bị đảm bảo đúng yêu cầu và thủ tục theo quy định.
- Về tiến độ: Một số hoạt động đã đảm bảo đúng tiến độ thời gian đã đặt ra như: tổ chức hội nghị, hội thảo định hướng về hoạt động, giải pháp, cách thức triển khai dự án, tập huấn nâng cao năng lực; mua sắm thiết bị phục vụ các hoạt động của dự án.
- Sử dụng kinh phí (giải ngân): Một số hoạt động đã thực hiện tốt như Truyền thông - BQLDA Trung ương đã giải ngân 100% và các hoạt động hỗ trợ trẻ em khác tại địa phương đã giải ngân đạt tỷ lệ trên 80% (Hưng Yên, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, TT Huế...)
Bên cạnh kết quả đạt được còn một số tồn tại cần khắc phục:
- Về hướng dẫn chỉ đạo: BQLDA TW ban hành các hướng dẫn chậm làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án. Văn kiện dự án có một số điểm chưa phù hợp với yêu cầu giải quyết vấn đề TELT, NCLT ở ĐP (kinh phí cho truyền thông ít), phân bổ nguồn lực chưa hợp lý.
- Về mục tiêu: Một số tỉnh chưa triển khai hoạt động hỗ trợ trẻ em (Khánh Hòa). Chưa hỗ trợ dạy nghề (Quảng Ngãi; Khánh Hòa; Vĩnh Phúc). Trang thiết bị còn chưa kịp thời mua sắm đầy đủ dưới 50% (Phú Yên)
- Về chất lượng: Hoạt động nâng cao năng lực, hội thảo chưa có báo cáo kết quả đánh giá; báo cáo tổ chức; Phối hợp ở địa phương trong hoạt động dự án với công tác BVCSTE còn hạn chế (có tỉnh chưa phối hợp), vai trò quản lý của Phòng LĐ,TB&XH (cấp huyện) ở các tỉnh chưa rõ, phần lớn các tỉnh chưa phát huy sự phối hợp trong công tác quản lý thực hiện dự án; Năng lực cán bộ làm dự án còn hạn chế (từ TW đến xã) nhiều hoạt động triển khai chậm; Một số địa phương còn chưa nghiêm túc thực hiện công tác báo cáo;
- Về sử dụng kinh phí (giải ngân): Một số chỉ tiêu còn giải ngân thấp dưới 30% như Hỗ trợ trẻ em, truyền thông đạt (Khánh Hòa; Hưng Yên; Vĩnh Phúc).
2. Triển khai kế hoạch 2010:
Năm 2010, BQLDA kế thừa những kết quả đã đạt được, khắc phục những tồn tại, khó khăn tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của dự án. BQLDA tập trung vào các hoạt động trọng tâm sau:
1. Tiếp tục triển khai các hoạt động còn lại của năm 2009.
2. Nâng cao năng lực cán bộ để thực hiện tốt dự án:
- Phối hợp thực hiện chính sách đối với trẻ em nói chung, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó có TELT, NCLT;
- Tổ chức tập huấn điều phối, lồng ghép, quản lý các hoạt động BVCSTE, kỹ năng làm việc cộng đồng, quản lý, xử lý thông tin, dữ liệu về TELT, NCLT;
- Tổ chức các chuyến tham quan, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm, mô hình tốt ở trong và ngoài nước nhằm phát triển các chính sách hỗ trợ cho TELT, NCLT kết hợp nhân rộng những mô hình tốt ở cấp TW, địa phương.
3. Hướng dẫn sử dụng và giám sát Quỹ phát triển xã hội để hỗ trợ cho TELT, NCLT nhằm tạo điều kiện để thực hiện tốt và bền vững sự đoàn tụ gia đình của TELT, NCLT thông qua kế hoạch hoạt động cụ thể của địa phương với các hình thức hỗ trợ của văn kiện dự án.
4. Tăng cường truyền thông, giáo dục, tư vấn:
- Truyền thông, giáo dục, tư vấn ngăn ngừa TELT nhằm nâng cao nhận thức, sự hiểu biết của cộng đồng, chính quyền, cha mẹ và bản thân trẻ về các nguy cơ khi trẻ đi lang thang;
- Phối hợp với các cơ quan truyền thông đại chúng phổ biên, tuyên truyền chính sách, luật pháp về lĩnh vực BVCSTE;
- Tổ chức sự kiện, lồng ghép đa dạng các hoạt động truyền thông tại cộng đồng nhằm thu hút sự tham gia đông đảo của mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn dự án;
- Tổ chưc các hội, nghị, hội thảo chia sẻ, trao đổi và học tập kinh nghiệm trong công tác truyền thông - giáo dục.
5. Tăng cường kiểm tra giám sát thực hiện dự án tại các địa phương.
3. Kiến nghị:
- Ban chỉ đạo cho phép bổ sung thêm 01 cán bộ cho BQLDA Tỉnh Phú Yên (do địa bàn dự án có 9 xã)
- Chế độ đãi ngộ: Cán sự xã hội và tình nguyện viên cần tăng thêm 10% lương/tháng, đồng thời cần có định mức chi cho tổ chức họp ở cộng đồng (mức chi cho đối tượng ở xã, tiền nước uống).
- Cho phép BQLDA TW được điều chỉnh một số mục chi trong mỗi hợp phần khi không sử dụng hết kinh phí để đầu tư vào các hoạt động phù hợp của dự án (theo thực tế của địa phương).
- Đối với BQLDA tỉnh cần chỉ đạo địa phương phối hợp, lồng ghép công tác BVCSTE với hoạt động dự án; tăng cường sự quản lý và tham gia của các cấp chính quyền, nhất là ở cấp huyện trong việc thực hiện dự án.
Tại Hội nghị, đại diện BQLDA các tỉnh/thành phố và cơ sở dạy nghề cũng trình bày ý kiến tham luận và đưa ra các đề xuất, kiến nghị với BQLDA TW và Ban chỉ đạo dự án.
Nhiều ý kiến cho rằng, năm 2009 là một năm nỗ lực của toàn dự án, kịp thời triển khai các hoạt động mấu chốt, là một bước mở đầu cho việc hoạch định các chỉ tiêu quan trọng năm 2010. Trong năm tới một số hoạt động và hợp phần của dự án cần phải được thực hiện và có ý kiến chỉ đạo sớm như: Xây dựng bộ công cụ đánh giá, giám sát để đưa vào áp dụng thực tiễn tại địa phương; Tăng chi phí đào tạo nghề cho trẻ từ 2.000.000đ/em lên hơn 4.000.000đ/em; Hỗ trợ về Y tế cho trẻ em nên thực hiện ngàng bằng với quy định của nhà nước; Do biến động của giá cả thị trường, các chi phí dành cho tình nguyện viên và cán sự xã hội cần được cải thiện...
Thay mặt Ban chỉ đạo dự án, TS.Nguyễn Hải Hữu – Cục Trưởng Cục BVCSTE – Phó Ban chỉ đạo dự án đã phát biểu trả lời một số ý kiến của Hội nghị. Mặc dù thời gian triển khai dự án gấp rút (Quý 3 và 4/2009), các chỉ tiêu đầu ra của dự án cao, khó nhưng với sự nỗ lực của địa phương các hoạt động năm 2009 đã được triển khai đồng bộ và đạt kết quả. Vì vậy, năm 2010 dự án cần tập trung và đẩy mạnh các chi tiêu khó như dạy nghề, hỗ trợ gia đình vốn vay đầu tư vào sản xuất, chăn nuôi, hỗ trợ kỹ thuật... để tăng thu nhập gia đình, ổn định cuộc sống, hồi gia bền vững cho trẻ em lang thang đã hồi gia.
Ông nhấn mạnh, riêng hoạt động hỗ trợ học nghề cho trẻ em địa phương cần xác định đây là một hoạt động hỗ trợ dạy nghề ngắn hạn, nghề đáp ứng các tiêu chuẩn về sức khỏe và trình độ của trẻ em, không phải là hỗ trợ dạy một nghề dài hạn hàng năm, hàng vài ba năm mới kết thúc (như sửa chữa xe máy, sửa chữa điện tử, nấu ăn,...)
Về cơ chế và kinh phí, Ban chỉ đạo dự án sẽ xem xét, tạo điều kiện và cân nhắc các đề xuất của BQLDA TW và địa phương để các hoạt động của dự án phù hợp với thực tiễn, nguyện vọng của địa phương, tạo một cơ chế mở tránh các thủ tục phiền phức, gây chậm tiến độ, không hoàn thành chỉ tiêu năm.
Hội nghị đã nhận được sự đóng góp ý kiến thông qua báo cáo tham luận và báo cáo trực tiếp của các đại biểu tới dự. Đây là cơ sở để kiến nghị và báo cáo với Lãnh đạo Bộ, đơn vị trong ngành LĐTB&XH. Kết thúc Hội nghị, các đại biểu đã nhất trí với kết quả đạt được của toàn dự án năm 2009 và thống nhất được các nội dung hoạt động triển khai năm 2010.
Hội nghị đã thành công tốt đẹp.