Tại Hội trường Công viên Bách Thảo (thủ đô Hà Nội), 50 trẻ em (14 đến 17 tuổi) đến từ các tỉnh Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Giang, các Câu lạc bộ Phóng viên nhỏ Đài tiếng nói Việt Nam tại Hà Nội, Câu lạc bộ Phóng viên nhỏ Ong xanh (Hà Nội) đã có cuộc đối thoại song phương với 50 đại biểu người lớn trong cuộc Hội thảo với chủ đề “Tạo cơ hội cho trẻ em gái – xóa bỏ lao động trẻ em” do Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam và Tổ chức lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam phối hợp tổ chức.
Tham gia đối thoại với các em có bà Trần Thị Thanh Thanh - chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam, ông Nguyễn Hải Hữu - Cục trưởng Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ LĐTBXH), bà RieVejs Kjel Dgaard - Giám đốc Văn phòng Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam cùng đại diện các Bộ, Ngành, các cơ quan đoàn thể, tổ chức xã hội trong nước và quốc tế, đại diện các cơ quan thông tin báo chí.
Chúng em nói về chúng em:
Trong những năm qua, công tác ngăn chặn và xóa bỏ tình trạng lao động trẻ em ở Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Các đại biểu tham dự Hội thảo đã thấy được kết quả đó qua câu chuyện cụ thể của chính các đại biểu trẻ em.
Em Hà Thị Thu hiện đang học nghề tại Trung tâm dạy nghề nhân đạo KOTO kể lại những ngày tháng của cuộc đời mình. Em đã phải đi làm bán hàng, làm nghề giúp việc: “Ở quê mọi người cũng không thể hiểu nó có ảnh hưởng như thế nào đối với một em gái, nhưng bởi cuộc sống khó khăn nên em phải bươn trải để giúp đỡ gia đình”. Trong nỗi nghẹn ngào cảm thấy hạnh phúc của tương lai và những ngày hiện tại, lời cảm ơn của em thấm đẫm trong nước mắt: “Tất cả đã là sự thực, không phải là trong giấc mơ của em nữa. Em được đi học, được học nghề và còn được học tiếng nước ngoài để có cơ hội làm việc xa hơn. Em cảm ơn anh Jimmy đã tạo ra KOTO, cảm ơn các anh chị nhân viên ở KOTO và mong có những sự giúp đỡ để KOTO ngày càng phát triển hơn.”
Với những câu chuyện của trẻ em trong Hội thảo, vai trò của những Trung tâm nhân đạo xã hội, Trung tâm bảo trợ trẻ em và Cơ sở dạy nghề đối với việc ngăn chặn, xóa bỏ dần tình trạng trẻ em lang thang, trẻ em phải lao động nặng nhọc đã được chứng minh một cách sinh động và đầy thuyết phục.
Vai trò của các tổ chức cho trẻ em như các Câu lạc bộ Phóng viên nhỏ, các diễn đàn cũng đã được các em nêu lên bằng lời cảm ơn: “Em may mắn được tham gia Câu lạc bộ Phóng viên nhỏ Ong xanh để nói lên tiếng nói của mình, thực hiện quyền tham gia của mình” – tâm sự của bạn trai Trần Đức Tài Nam. Bạn Hoàng Thục Anh đến từ Câu lạc bộ Phóng viên nhỏ Nhà thiếu nhi tỉnh Phú Thọ cũng chia sẻ: “Là phóng viên nhỏ em được gặp gỡ, được hiểu về các bạn có hoàn cảnh khó khăn phải lao động trẻ em. Từ hoàn cảnh của các bạn em nghĩ trước hết cần có những giải pháp để cải thiện đời sống”.
Các em cũng đưa ra kiến nghị về những thiếu sót trong công tác đào tạo nghề. “Nhiều trung tâm dạy nghề cho trẻ em đã mở ra, nhưng chương trình đào tạo của trung tâm quá dài” – góp ý của bạn Nguyễn Đức Tài Nam – “Chúng cháu đi làm mỗi ngày còn kiếm được tiền giúp đỡ cha mẹ nhưng khi đi học ở trung tâm thì không có thu nhập gì cả. Chúng cháu được đi học thì rất tốt, nhưng trước mắt còn cha mẹ thì sao?”. Vì thế em đưa ra đề nghị nên có những hỗ trợ hoặc tạo điều kiện cho trẻ em có thể có thu nhập ngay khi đang theo học tại các trung tâm.
Các em còn đóng góp những ý kiến về giải pháp, không chỉ giúp đỡ về kinh tế mà còn nên mở rộng mạng lưới đường dây tư vấn để hỗ trợ về hiểu biết, và khi cần thiết có thể giúp đỡ tức thời cho trẻ em. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với trẻ em gái.
Người lớn nói gì?
Lắng nghe chia sẻ của các em, các đại biểu có mặt trong Hội thảo không khỏi xúc động và suy nghĩ.
Đại diện các Trung tâm đào tạo nghề cho trẻ em đã đứng ra giải đáp thắc mắc của các em về các hoạt động của mình. Khóa đào tạo nghề kéo dài thường từ 1 đến 2 năm là để đảm bảo cho các em có tay nghề vững chắc, có thể vững chãi kiếm sống sau khi ra khỏi trung tâm. Những hỗ trợ mà các trung tâm đã, đang và sẽ có thể có để giúp đỡ các em về vật chất trong khi tham gia học nghề. Việc kết hợp giáo dục kiến thức văn hóa, giáo dục kỹ năng sống trong quá trình học nghề giúp các em thích nghi, hòa nhập và phát triển tốt hơn khi ra ngoài xã hội…
Cục trưởng Cục Bảo vệ chăm sóc trẻ em (Bộ LĐTB&XH) – ông Nguyễn Hải Hữu bày tỏ niềm vui và xúc động khi lắng nghe thông tin chủ yếu là do các em sẻ chia. Cục trưởng đã cung cấp thông tin về những gì Nhà nước đã, đang và sẽ tiếp tục làm để giải quyết vấn đề, dựa trên 3 nhóm nội dung mà các em quan tâm nhiều nhất, bao gồm: Vấn đề lao động trẻ em và những chính sách của Nhà nước; Các hoạt động dạy nghề cho trẻ em; Tư vấn và truyền thông cho trẻ em.
Ông Nguyễn Hải Hữu nhấn mạnh: “Tăng cường cơ hội tiếp cận giáo dục và dạy nghề là chìa khóa để giảm thiểu lao động trẻ em ở Việt Nam. Đây là vấn đề quan trọng nhất để tạo việc làm bền vững trong tương lai”. Ông cho rằng ý kiến của em Nguyễn Phương Thảo đến từ Hưng Yên là rất hay: Trong khi giải quyết vấn đề lao động trẻ em cần xác định, đâu là loại hình lao động tồi tệ đối với trẻ thì phải ngăn chặn, còn những việc vừa sức mà trẻ em giúp đỡ gia đình thì cần khuyến khích, đó là một nét đẹp phù hợp với truyền thống văn hóa và hoàn cảnh kinh tế của Việt Nam.
Cùng thời gian và cùng nhà tổ chức, trong khuôn viên xanh của Bách Thảo đã diễn ra Sân chơi Sắc màu tuổi thơ, cuộc thi vẽ tranh theo chủ đề “Ước mơ của trẻ em gái – Cơ hội và điểm tựa” với sự tham gia của 150 em nhỏ đến từ nhiều trường tiểu học tại Hà Nội và các địa phương.
Điểm nhấn của Sân chơi là một tác phẩm tập thể dài 7.50m, rộng 1.30m. Em Nguyễn An Nhi 8 tuổi, đặt tên cho bức tranh là “Mãi mãi niềm vui” đã giành được giải nhất trong cuộc thi đặt tên cho bức tranh chung.
Hai hoạt động phát huy quyền tham gia của trẻ trong ngày 7/6 vừa qua nhằm hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống lao động trẻ em 12/6, hướng ứng Tháng Hành động vì trẻ em Việt Nam, nhân kỷ niệm 90 năm hoạt động của Tổ chức Lao động quốc tế, kỷ niệm 1 năm ra đời Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Việt Nam thực sự đã trở thành một ngày có ý nghĩa dành cho các bạn nhỏ.