Chính vì vậy mà một trong những giải pháp của công tác BVCSTE nói chung và ngăn ngừa và giải quyết tình trạng TELT nói riêng là truyền thông, nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và hành động cho các cấp uỷ, chính quyền, người dân trong cộng đồng, đặc biệt là các gia đình và bản thân trẻ em nhằm chuyển đổi hành vi theo hướng tích cực.

Với quan điểm trên, BQLDA tỉnh Hưng yên đã chú trọng đến giải pháp truyền thông ngay từ khâu tuyển chọn cán bộ. Chúng tôi đã phối hợp với các địa phương tuyển dụng cán sự xã hội (CSXH) và tình nguyện viên (TNV), trong đó ưu tiên những người có uy tín trong cộng đồng, có kinh nghiệm và khả năng tuyên truyền, vận động. Mặc dù so với tỉnh khác, tỉnh Hưng Yên có thể CSXH và TNV không có trình độ chuyên môn cao nhưng bù lại là những người rất nhiệt tình, có nhiều kinh nghiệm và có khả năng tuyên truyền tốt.

Từ nguồn kinh phí nâng cao năng lực, tỉnh đã tổ chức khoá tập huấn trang bị cho đội ngũ cán bộ và tình nguyện viên có những kỹ năng truyền thông cơ bản nhất; đồng thời hàng năm tổ chức các hội thảo truyền thông nhằm giúp các địa phương chia sẻ những kinh nghiệm, hoặc “trình diễn” những kỹ năng tư vấn, vận động của địa phương ngay tại Hội thảo.

Đối với Dự án Hỗ trợ trẻ em lang thang, truyền thông là 1 trong 3 hợp phần rất quan trong nhưng kinh phí bố trí cho hợp phần này lại rất hạn hẹp. Bởi vậy để phát huy vai trò của công tác truyền thông, BQLDA tỉnh đã tăng cường sự phối hợp của các xã và các đoàn thể trên địa bàn tỉnh nhằm thúc đẩy sự hợp tác và tìm kiếm giải pháp truyền thông mới có hiệu quả hơn tại cơ sở. Do đặc thù của địa bàn dự án là nông thôn, vì vậy trong 2 năm thực hiện dự án vừa qua, BQLDA tỉnh đã triển khai hoạt động truyền thông như sau:

1. Đối với gia đình:

Mọi trẻ em đều sống trong gia đình và gia đình có trách nhiệm, vai trò to lớn trong việc giáo dục, hình thành các thói quen của trẻ. Với đối tượng này, chúng tôi đã xây dựng chương trình và tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ (CLB) gia đình không có TELT. Thực tế đây là hoạt động truyền thông nhóm nhỏ nhưng được thiết kế dưới hình thức sinh hoạt CLB nhằm tạo không khí cởi mở, gần gũi, giúp các gia đình có cơ hội chia sẻ những tâm tư nguyện vọng, đồng thời tạo mối quan hệ gắn kết giữa các thành viên tham gia. Tính đến nay, các xã đã xây dựng được 15 CLB, có 452 thành viên trong đó chủ yếu là các gia đình có TELT và NCLT; tổ chức sinh hoạt 30 buổi với gần 1.000 lượt người tham dự. Đây là hoạt động được triển khai với sự phối hợp của các ngành trong địa phương và cộng đồng. Các nội dung sinh hoạt ở mỗi xã rất phong phú, tuỳ theo điều kiện và đối tượng thành viên tham gia như: Tuyên truyền về Công ước Quốc tế về Quyền trẻ em, Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Nguyên nhân, hậu quả của TELT; Chia sẻ về hoàn cảnh, nguyện vọng của từng thành viên; Bổ sung cho nhau kiến thức nuôi dạy con cái, kiến thức phát triển kinh tế hộ gia đình... Ban đầu nhiều thành viên còn e ngại chia sẻ những khó khăn của mình, nhưng với sự động viên của CSXH và TNV, các em đã đồng cảm hơn với nhau, cùng nhau thảo luận và trao đổi.

Bên cạnh đó, CSXH và TNV đã tích cực triển khai hoạt động tư vấn tại các gia đình. Hoạt động này được triển khai trong suốt quá trình thực hiện dự án. Đây được coi là nhiệm vụ thường ngày của CSXH và TNV. Yêu cầu của dự án được đặt ra là mỗi gia đình/trẻ em trong phạm vi dự án được gặp gỡ CSXH hoặc TNV ít nhất 01 lần/tháng. Trong 2 năm qua, hoạt động được triển khai thường xuyên, đảm bảo về số lượng với gần 7.000 buổi tư vấn tại nhà.

2. Đối với trẻ em:

Truyền thông để nâng cao nhận thức và chuyển đổi hành vi cho bản thân trẻ em, đồng thời phát huy quyền tham gia của trẻ em trong việc giải quyết tình trạng TELT. Từ năm 2010, Dự án đã triển khai thành lập 05 CLB quyền trẻ em, tổ chức sinh hoạt định kỳ hàng tháng thu hút 165 trẻ em thuộc đối tượng của dự án tham gia. Hiện các em tham gia sinh hoạt phần lớn nhận thức hạn chế, còn có thái độ mặc cảm, tự ti, rụt rè và hầu như chưa được tham gia hoạt động xã hội. Vì vậy, BQLDA tỉnh xác định đây là khó khăn ban đầu đối với những người tổ chức cần có sự hỗ trợ tích cực từ địa phương, nhà trường và Đoàn Thanh niên.

Nội dung sinh hoạt hiện này chủ yếu là những kiến thức về quyền trẻ em, đặc biệt là bổn phận của trẻ em, những việc trẻ em không được làm; kỹ năng tự bảo vệ phòng chống xâm hại trẻ em, phòng chống tai nạn thương tích, kỹ năng tổ chức các hoạt động cộng đồng..., các em đã mạnh dạn, cởi mở hơn, từng bước tham gia vào các hoạt động, từ đó nâng cao hiểu biết của bản thân về quyền và bổn phận của mình. Từ những thành viên nòng cốt của CLB, chúng tôi hy vọng hoạt động truyền thông trong đối tượng tre em sẽ dần được nhân rộng. Năm 2011, BQLDA tỉnh dự kiến sẽ tổ chức Hội thi tìm hiểu về Quyền trẻ em giữa các CLB.

Cùng với hoạt động của CLB Quyền trẻ em, năm 2010, tỉnh cũng đã hướng dẫn các địa phương phối hợp với 05 nhà trường THCS tổ chức hoạt động truyền thông về quyền trẻ em trong các nhà trường. Hoạt động này đã tuyên truyền về Quyền và bổn phận của trẻ em, ngăn ngừa việc trẻ em bỏ học, bỏ nhà đi lang thang tới số đông trẻ em trong cộng đồng; đồng thời nâng cao trách nhiệm của các thầy cô giáo; tạo mối đồng cảm giữa thầy cô giáo và các bạn với những trẻ em hồi gia, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, giúp các trẻ em là đối tượng của dự án thuận lợi hơn trong việc hoà nhập cộng đồng.

3. Đối với cộng đồng

Ngoài các chương trình phối hợp với các cơ quan báo chí TW, BQLDA tỉnh đã phối hợp với Đài PT-TH, Báo Hưng Yên xây dựng 07 tin, phóng sự phản ánh về hoạt động của dự án; tại các xã dự án đã xây dựng 86 chuyên mục truyền thông về trẻ em phát thanh trên loa đài 300 lần, mỗi lần từ 10-15 phút. Nội dung tuyên truyền về các chính sách, pháp luật về BVCSTE; giới thiệu về dự án; nguyên nhân, hậu quả của việc trẻ em đi lang thang; trách nhiệm của các gia đình và cộng đồng đối với trẻ em… (Năm 2009 hoạt động này 100% là kinh phí đối ứng của các địa phương). Mới đây, dự án đã xây dựng 04 Panô khổ lớn tại gần trường học các xã dự án, đồng thời CSXH và TNV đã phát trên 2.000 tờ poster và 3.000 tờ rơi đến các đối tượng trong cộng đồng để giới thiệu các thông tin về dự án và thông điệp về ngăn ngừa TELT. Với lợi thế của truyền thông đại chúng là phạm vi tuyên truyền rộng, hoạt động này đã có tác động tích cực đến phần lớn người dân trên địa bàn các xã, tạo dư luận xã hội thuận lợi cho việc triển khai dự án.

Đặc điểm người dân nông thôn thường đề cao danh dự trước dòng tộc, xóm làng. Từ đặc điểm này, năm 2010 Dự án đã triển khai hoạt động “Đưa chính sách về BVCSTE vào hương ước thôn, làng, dòng họ”, trong đó quy định “các gia đình không để con em bỏ học, bỏ nhà đi lang thang”. Với cách làm này đã nâng cao trách nhiệm và phát huy được vai trò của các đoàn thể, nhất là cộng đồng trong việc giáo dục, nhắc nhở những gia đình chưa làm tốt việc chăm sóc con em mình.

Với hướng truyền thông mới, đa dạng hình thức và dựa vào đặc thù của địa phương, hương ước dòng họ, tỉnh Hưng Yên đã kết hợp và triển khai hoạt động truyền thông rất hiệu quả tại các xã. Kết quả này sẽ góp phần đưa công tác BVCSTE của các xã dự án nói riêng và của tỉnh nói chung trở thành một hoạt động bền vững ngay cả khi Dự án Hỗ trợ trẻ em lang thang kết thúc.